มะเร็งเต้านม เป็นหนึ่งในโรคที่พบได้บ่อยในผู้หญิงทั่วโลก หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องไกลตัวหรือเกิดขึ้นเฉพาะกับผู้ที่มีอายุมากเท่านั้น แต่ความจริงแล้วมะเร็งเต้านมเกิดขึ้นได้กับผู้หญิงทุกช่วงวัย หากรู้จักสาเหตุ ปัจจัยเสี่ยง และสังเกตอาการผิดปกติหรืออาการโรคมะเร็งเต้านมได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ โอกาสในการป้องกันและการรักษาให้หายก็จะสูงขึ้น
ในบทความนี้จึงจะพาไปรู้จักว่า มะเร็งเต้านมเกิดจากอะไร ปัจจัยเสี่ยงมีอะไรบ้าง ลักษณะของมะเร็งเต้านมเป็นอย่างไร และเราจะเช็กสัญญาณเตือนมะเร็งเต้านมได้อย่างไร เพื่อให้สามารถดูแลตัวเองได้ทันก่อนความเสี่ยงนี้จะเกิดขึ้น
มะเร็งเต้านม คืออะไร เกิดจากสาเหตุใด?
มะเร็งเต้านม (Breast cancer) เป็นโรคมะเร็งที่เกิดจากการเพิ่มจำนวนของเซลล์ในเนื้อเยื่อเต้านมอย่างผิดปกติ ซึ่งเซลล์เหล่านี้จะมีการแบ่งตัวโดยขาดการควบคุมและสามารถลุกลามเข้าสู่เนื้อเยื่อข้างเคียง ต่อมน้ำเหลือง หรือแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น ๆ ของร่างกายผ่านกระแสเลือดและระบบน้ำเหลืองได้ โดยตำแหน่งที่พบการเกิดมะเร็งเต้านมบ่อย ได้แก่ ท่อน้ำนมและต่อมน้ำนม ซึ่งสามารถพบได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย (พบได้น้อย)
สำหรับสาเหตุของมะเร็งเต้านมมักจะไม่ได้เกิดจากปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น พันธุกรรม, อายุที่เพิ่มขึ้น, ฮอร์โมน และประวัติคนในครอบครัวที่เป็นมะเร็งเต้านม รวมถึงพฤติกรรมการใช้ชีวิตบางอย่าง เช่น การดื่มแอลกอฮอล์, ขาดการออกกำลังกาย หรือมีภาวะน้ำหนักเกิน ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ล้วนเพิ่มโอกาสให้เซลล์เต้านมเกิดความผิดปกติและพัฒนาไปเป็นมะเร็งเต้านมได้
การหมั่นสังเกตสัญญาณมะเร็งเต้านมและตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมเป็นประจำจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อช่วยคัดกรองมะเร็งเต้านมได้ตั้งแต่ระยะแรกและช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาได้มากขึ้น
มะเร็งเต้านม มีปัจจัยเสี่ยงมาจากอะไรบ้าง?
มะเร็งเต้านมเป็นโรคที่มีความเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัยร่วมกัน โดยปัจจัยเสี่ยงที่กระตุ้นให้มีโอกาสเกิดโรคมะเร็งเต้านมมากขึ้น มีดังนี้
- อายุที่มากขึ้น โดยเฉพาะในผู้หญิงอายุ 55 ปีขึ้นไป
- มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม โดยเฉพาะญาติสายตรง เช่น มารดาหรือพี่น้อง
- การได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นระยะเวลานาน (Estrogen exposure) เช่น มีประจำเดือนตั้งแต่อายุน้อย หรือหมดประจำเดือนช้า
- มีประวัติเคยเป็นมะเร็งเต้านมหรือโรคเต้านมบางชนิดมาก่อน ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดซ้ำได้
- มีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน (Obesity) โดยเฉพาะในช่วงหลังหมดประจำเดือน
- เนื้อเต้านมหนาแน่น (Dense breasts) ทำให้มีเนื้อเยื่อและต่อมน้ำนมมากกว่าปกติ จึงมีความเสี่ยงเกิดมะเร็งเต้านมได้สูงขึ้น
- ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ ซึ่งจะไปเพิ่มระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนและทำให้เสี่ยงเป็นมะเร็งเต้านมได้
- สูบบุหรี่หรือได้รับควันบุหรี่ เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ในร่างกาย
- ออกกำลังกายน้อย ส่งผลต่อสมดุลของฮอร์โมนและระบบเผาผลาญในร่างกาย
หากมีปัจจัยเสี่ยงข้อใดข้อหนึ่งรวมถึงสังเกตเห็นความผิดปกติของเต้านม สงสัยว่าอาจเป็นอาการของมะเร็งเต้านม ควรเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมทันที เพื่อให้สามารถประเมินภาวะดังกล่าวและวางแผนการดูแลรักษาได้อย่างเหมาะสมต่อไป
แนวทางการรักษามะเร็งเต้านมจะพิจารณาจากอาการมะเร็งเต้านม เช่น ระยะของโรค, ชนิดของมะเร็ง, ลักษณะของเซลล์มะเร็ง, การแสดงออกของตัวรับฮอร์โมน และสภาพร่างกายโดยรวมของผู้ป่วย โดยแนวทางการรักษามะเร็งเต้านม มีดังนี้
- รักษามะเร็งเต้านมด้วยการผ่าตัด : เป็นการรักษาหลักในหลายระยะของโรค โดยอาจเป็นการผ่าตัดเฉพาะก้อนเนื้องอก (Breast-conserving surgery) หรือการผ่าตัดเต้านมออกทั้งหมด (Mastectomy)
- รักษามะเร็งเต้านมด้วยการฉายแสง : วิธีนี้มักจะทำร่วมกับการผ่าตัด โดยจะใช้รังสีพลังงานสูงทำลายเซลล์มะเร็งที่อาจหลงเหลืออยู่หลังการผ่าตัด ช่วยลดความเสี่ยงของการกลับมาเป็นซ้ำเฉพาะที่
- รักษามะเร็งเต้านมด้วยเคมีบำบัด : เป็นการใช้ยาทำลายเซลล์มะเร็งที่แบ่งตัวอย่างรวดเร็ว มักใช้ในกรณีที่อาการมะเร็งเต้านมมีความเสี่ยงต่อการแพร่กระจาย หรือใช้ร่วมกับการรักษาวิธีอื่น
- รักษามะเร็งเต้านมด้วยฮอร์โมน : ใช้ในลักษณะของมะเร็งเต้านมที่มีตัวรับฮอร์โมนเป็นบวก (Hormone receptor–positive) โดยมีเป้าหมายเพื่อลดหรือยับยั้งผลของฮอร์โมนเอสโตรเจนต่อเซลล์มะเร็ง
- รักษามะเร็งเต้านมแบบมุ่งเป้า : เป็นการใช้ยาที่ออกฤทธิ์เฉพาะต่อกลไกหรือโปรตีนบางชนิดของเซลล์มะเร็ง เช่น HER2 ซึ่งจะช่วยลดผลกระทบต่อเซลล์ปกติของร่างกาย
การเลือกแนวทางการรักษามะเร็งเต้านมควรอยู่ภายใต้การประเมินของแพทย์ เพื่อให้เหมาะสมกับลักษณะมะเร็งเต้านมของแต่ละบุคคลและลดผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว
วิธีคลำนมเพื่อตรวจเช็กมะเร็งเต้านมด้วยตัวเอง ทำอย่างไร?
แม้ว่าอาการเริ่มแรกของมะเร็งเต้านมอาจไม่แสดงออกมาชัดเจน แต่การสังเกตความเปลี่ยนแปลงของเต้านมอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้สามารถพบความผิดปกติและพบมะเร็งเต้านมได้ตั้งแต่ระยะแรก โดยอาการมะเร็งเต้านมระยะแรกที่ควรสังเกต ได้แก่ การมีเนื้อเต้านมแข็งเป็นก้อน ผิวเต้านมบุ๋มหรือแดง หัวนมบุ๋มหรือมีของเหลวไหลออก และต่อมน้ำเหลืองใต้รักแร้โต
การคลำเต้านมด้วยตัวเองที่บ้านจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้หญิงควรทำ เพื่อสังเกตความผิดปกติและสังเกตมะเร็งเต้านมเบื้องต้น ช่วยเพิ่มโอกาสในการตรวจพบมะเร็งเต้าและอาการเตือนของมะเร็งในระยะแรกได้ โดยวิธีการคลำเต้านมเพื่อตรวจเช็กมะเร็งเต้านมด้วยตัวเอง มีดังนี้
- ขณะนอนราบ : ให้ยกแขนข้างที่ตรวจขึ้นเหนือศีรษะ ใช้ปลายนิ้วสามนิ้ว ได้แก่ นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนาง คลำเต้านมและบริเวณใต้รักแร้เป็นรูปก้นหอยจากด้านในออกด้านนอก หรือจากบนลงล่าง โดยไม่จำเป็นต้องบีบเนื้อเต้านม เพราะอาจทำให้เนื้อรวมกันเป็นก้อนและเกิดความเข้าใจผิดได้
- ขณะยืนหน้ากระจก : ให้ปล่อยแขนข้างลำตัว สังเกตขนาดและทรงเต้านมว่าปกติหรือไม่ รวมถึงให้สังเกตหัวนมว่าบิดเบี้ยวหรือบุ๋มหรือไม่ จากนั้นประสานมือเหนือศีรษะหรือวางมือบนสะโพก โน้มตัวไปข้างหน้าเพื่อสังเกตความผิดปกติของรูปทรงและผิวหน้าเต้านม
- ขณะอาบน้ำ : สำหรับผู้ที่มีเต้านมใหญ่ ให้ใช้มือข้างใดข้างหนึ่งประคองเต้านม ขณะที่มืออีกข้างให้คลำเต้านมจากด้านบนลงด้านล่าง ส่วนผู้ที่มีเต้านมเล็ก ให้ยกแขนข้างที่ตรวจเหนือศีรษะและใช้มืออีกข้างคลำเป็นรูปก้นหอยรอบเต้านม
อย่างไรก็ตาม หากพบความผิดปกติใด ๆ ควรเข้ารับการตรวจเพิ่มเติมจากแพทย์ทันที เพื่อประเมินและวินิจฉัยอย่างแม่นยำต่อไป
มะเร็งเต้านม รู้ทัน รักษาได้!
มะเร็งเต้านม เป็นโรคที่เกิดขึ้นได้กับผู้หญิงทุกช่วงวัย การเข้าใจถึงสาเหตุและปัจจัยเสี่ยง รวมถึงการสังเกตความเปลี่ยนแปลงของเต้านมด้วยการคลำเต้านมหรือตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้สามารถตรวจพบมะเร็งเต้านมระยะแรกได้ และวางแผนการรักษาต่อไปได้ทัน
หากกำลังมองหาสถานพยาบาลในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม โรงพยาบาลวิภาวดีเป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่แนะนำ ด้วยการให้บริการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมอย่างมีประสิทธิภาพ ตั้งแต่การตรวจคลำด้วยแพทย์ผู้ชำนาญการ การทำแมมโมแกรม อัลตราซาวนด์ รวมถึงการติดตามผลและให้คำปรึกษาโดยแพทย์ ผู้รับบริการตรวจพบความผิดปกติของเต้านมได้ตั้งแต่ระยะแรกและสามารถวางแผนดูแลสุขภาพเต้านมได้อย่างเหมาะสม
ติดตามข่าวสารจาก Brand Inside ได้จาก Facebook ของเรา